26.10.2021 tarih ve 31640 sayılı Resmî Gazete’de yayınlanan 7338 Sayılı Vergi Usul Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile yapılan değişikliklere aşağıda yer verilmiştir.
- VERGİ USUL KANUNUNDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER
- Elektronik Vergi Dairesi Uygulaması
Vergi Usul Kanununun 4. Maddesinde yapılan düzenleme ile Hazine ve Maliye Bakanlığı’na elektronik ortamda vergi dairesi kurulması hususunda yetki verilmiştir.
- Gelir İdaresi Başkanlığına Hizmet Verenler Vergi Mahremiyeti Kapsamına Alınmıştır
Gelir İdaresi Başkanlığının görev alanına ilişkin işlerde hizmet alımı yoluyla çalıştırılanlar ile hizmet alımı yapılanların ortak ve yöneticileri öğrendikleri sırlar ve gizli kalması gereken diğer hususlar açısından vergi mahremiyetine uyma zorunluluğu getirilmiştir.
- Yabancı Memleketlerde Bulunanlara Tebliğ
Yabancı memlekette bulunanlara yapılacak tebliğde Gelir İdaresi Başkanlığına gönderilmeksizin, vergi dairesi başkanlıkları, vergi dairesi başkanlığı bulunmayan yerlerde defterdarlıklar tarafından doğrudan yurtdışı temsilciliklerine gönderilmesine ilişkin hükümler Kanunun 97’nci maddesine eklenmiştir.
- İlanen Tebliğlerin Kurumların İnternet Sitelerinde Yapılabilmesi
İlan yazısının Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı vergi daireleri açısından Gelir İdaresi Başkanlığının, diğerleri için ilgili idarenin resmi internet sitesi üzerinden de duyurulmasına imkân sağlanmıştır.
- Düzeltme Yetkisinin Devredilmesi
Kanunun 120’nci maddesinde yapılan düzenleme ile standart ve hata yapma olasılığının az olduğu düzeltme işlemlerinde (mükerrer ödemeden kaynaklanan, düşük tutarlı olan v.b. düzeltme işlemlerinde) yetki devri yapılabilmesi ile ilgili dönemde bağlı olunan vergi dairesi tarafından yapılması gereken düzeltmelerin diğer vergi daireleri tarafından da yapılabilmesine izin verme ve uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirleme konusunda Gelir İdaresi Başkanlığına yetki verilmiştir.
- Daireden Vergi İncelemesi Yapılması
Kanunun 139. Maddesinde yapılan düzenleme ile vergi incelemesinin esas itibariyle mükellefin iş yerinde yapılması kuralı, vergi incelemesinin esas itibariyle dairede yapılması şeklinde değiştirilmiştir.
Kanunun 140. Maddesinde vergi incelemesine ilişkin işlemlerin elektronik ortamda yürütülmesi, yazı, bildirim ve tutanakların elektronik ortamda düzenlenmesi konusunda Maliye Bakanlığı’na yetki verilmiştir.
- Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Hazine ve Maliye Bakanlığı’na Bildirilmesi Mükellef Tarafından Yapılan Bildirim Olarak Kabul Edilecektir
Vergi Usul Kanunu’na 170. Maddesinde yapılan düzenlemeyle, kamu kurum ve kuruluşları tarafından hazine ve maliye bakanlığı’na bildirilmesi mükellef tarafından yapılan bildirim olarak kabul edilecektir.
- Berat Alınmaması Tasdik Yapılmamış Hükmündedir
Kanuna eklenen 226/A maddesiyle, elektronik ortamda tutulan defterler için berat alınması veya defterlerin onaylanmasının Vergi Usul Kanunu uygulamasında tasdik hükmünde sayılması, berat alınması ve onay işlemlerinde belirlenen usul, esas ve sürelere uyulmaması halinde ise defterlerin tasdik ettirilmemiş sayılması hüküm altına alınmıştır. (Kanunun yayım tarihinde yürürlüğe girmiştir.)
- Elektronik Belgelerde Bilgilerin Eksik Olması Durumunda Düzenlenmemiş Sayılacaktır
Kanununun 227’nci maddesinde yapılan düzenleme ile elektronik belgelerde bilgilerin eksik olması durumunda düzenlenmemiş sayılacağı hüküm altına alınmıştır. (Kanunun yayım tarihinde yürürlüğe girmiştir.)
- Yeminli Mali Müşavirlik Tasdik Raporu İbrazı Şartına Bağlanan Muafiyet, İstisna, Zarar Mahsubu ve Benzeri Konularda Tasdik Raporunun İbraz Süresi
Kanunun mükerrer 227. Maddesinin üçüncü fıkrasında yapılan değişiklikler ile yararlanılması yeminli mali müşavirlerce düzenlenmiş tasdik raporu ibrazı şartına bağlanan muafiyet, istisna, zarar mahsubu ve benzeri konularda, tasdik raporunun ilgili mevzuat ve süre içerisinde ibraz edilmemesi durumunda, mükellefe tebliğ edilmek şartı ile 60 günlük bir mühlet verilmesi ve bu süre içinde verilmesi halinde tasdik raporunun zamanında verilmiş sayılması hüküm altına alınmıştır. (Kanunun yayım tarihinde yürürlüğe girmiştir.)
Raporun sürede ibraz edilmemesi durumunda, tasdik raporu ibraz şartı getirilen mükellef adına 50.000 Türk lirasından az ve 500.000 Türk lirasından fazla olmamak üzere, yararlanılması tasdik raporunun ibrazı şartına bağlanan tutarın %5’i nispetinde özel usulsüzlük cezası kesilir.
- Gider Pusulası ile İlgili Düzenleme
Kanunun 234. Maddesinde yapılan düzenlemeler ile gider pusulasının düzenlenmesi gereken süreye ilişkin olarak, malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azami yedi gün içinde gider pusulasının düzenlenmesi gerektiği, bu süre içerisinde düzenlenmeyen gider pusulasının hiç düzenlenmemiş sayılacağı hüküm altına alınmıştır.
Banka, ödeme kuruluşu ve PTT tarafından düzenlenen belgeler (dekont, alındı vb.) ile Vergi Usul Kanunu uygulamasında belge düzenleme yükümlülüğü bulunmayan kamu kurum ve kuruluşlarının tabi oldukları diğer ilgili mevzuat dahilinde düzenledikleri belgeler gider pusulası yerine kabul edilmiş ve bu belgelerin kullanılabildiği hallerde mükellefler tarafından ayrıca gider pusulası düzenlenmemesi hüküm altına alınmıştır.
- Alış Bedeli Eklenmiştir
268/A maddesi ile “Alış bedeli, bir iktisadi kıymetin satın alma bedelidir. İktisadi bir kıymetin iktisap edilmesi ile ilgili diğer giderler alış bedeline dâhil değildir.” hükmü kanuna eklenmiştir. (Kanunun yayım tarihinde yürürlüğe girmiştir.)
- Maliyet Bedeli Unsurları
Kanunun 262’nci maddesinde yapılan değişikle maliyet bedeline dahil edilecek unsurlar genişletilmiştir. (Kanunun yayım tarihinde yürürlüğe girmiştir.)
- Yeniden Değerleme
Kanunun 298’inci maddesine eklenen (ç) bendi ile 01.01.2022’den itibaren enflasyon düzeltmesi şartlarının gerçekleşmediği hesap dönemlerinde amortismana tabi iktisadi kıymetlerde yeniden değerleme yapılabilmesi isteğe bağlı olarak mümkün hale getirilmiştir. (01.01.2021 tarihinde yürürlüğe girmiştir.)
Kanunun Geçici 32. Maddesi ile yeniden değerleme sonucunda oluşacak değer artış tutarı üzerinden %2 oranında hesaplanan vergi değerleme işleminin yapıldığı ayı takip eden ayın sonuna kadar beyan edilecek ve ödenecektir.
- Amortisman ile İlgili Düzenlemeler
ATİK’in aktifte kaldığı süre kadar gün esasına göre amortisman ayrılabilmesi seçimlik olarak mümkün hale gelmiştir.
Maliye Bakanlığınca belirlenen faydalı ömür süresinin iki katını ve elli yılı aşmamak, her yıl için aynı nispet uygulanması şartıyla, daha uzun faydalı ömürler dikkate alınarak amortisman sürelerini uzatabilme imkanı getirilmiştir. (Kanunun yayım tarihinde yürürlüğe girmiştir.)
31.12.2023 tarihine kadar, sanayi sicil belgesine haiz mükelleflerce münhasıran imalat sanayiinde kullanılmak üzere veya, 4691, 5746 ve 6550 sayılı Kanunlar kapsamında Ar-Ge, yenilik ve tasarım faaliyetlerinde kullanılmak üzere ya da, Yatırım teşvik belgesi kapsamında iktisap edilecek yeni makina ve teçhizat için uygulanacak amortisman oran ve süreleri, Maliye Bakanlığınca tespit ve ilan edilen faydalı ömür sürelerinin yarısı dikkate alınmak suretiyle hesaplanabilecektir. (Kanunun yayım tarihinde yürürlüğe girmiştir.)
- Şüpheli Alacaklar ile İlgili Düzenleme
Kanunun 323’üncü maddesinde yapılan değişiklik ile icra takibine değmeyecek alacakların azami tutarı belirlenmiştir. İşletme hesabı esasına göre defter tutan mükelleflerin de şüpheli alacak hükümlerinden yararlanabilmesine imkan tanınmıştır. (Kanunun yayım tarihinde yürürlüğe girmiştir.)
- Yenileme Fonunda 3 Yıllık Sürenin Başlaması
Kanunun 328’inci maddesinde yapılan değişiklikle yenileme fonu uygulamasında üç yıllık süre satışın yapıldığı veya tazminatın alındığı tarihi takip eden takvim yılından başlatılacaktır.
- Cezalarda Tekerrür Hükümleri
Kanunun 339. maddesinde yapılan düzenlemeyle, madde gereğince yapılacak artırım tutarının kesinleşen cezadan (kesinleşen birden fazla ceza olması durumunda bunlardan tutar itibarıyla en yükseğinden) fazla olamayacaktır.
- Elektronik Defter Nizamına Uyulmamasında Usulsüzlük Cezası
Elektronik defter nizamına uyulmamasında basılı defter kayıt nizamına uyulmaması ile aynı hükümlerin uygulanacağı Kanunun 352’nci maddesinde yapılan değişiklikle hüküm altına alınmıştır. (Kanunun yayım tarihinde yürürlüğe girmiştir.)
- Gider pusulasının hiç düzenlenmemiş sayıldığı durumlara bağlı olarak özel usulsüzlük cezası kesilebilmesi temin edilmiştir.
- Kanunun mükerrer 227. maddesi uyarınca tasdik kapsamına alınan konulara ilişkin olarak ibraz edilmesi gereken yeminli mali müşavir tasdik raporunun aynı maddenin üçüncü fıkrasında belirlenen sürede ibraz edilmemesi durumunda, ibraz yükümlülüğünü yerine getirmeyen mükellef adına özel usulsüzlük cezası kesilebilmesi için maddeye yeni bir bent eklenmiştir.
- İncelemeye alınan vergi dışındaki vergiler için pişmanlıkla beyanname verilebilecektir.
- 000 TL’yi aşan usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezaları uzlaşma kapsamına alınmış, 5.000 TL’nin altındaki usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarında ise indirim uygulanmasına dair düzenleme yapılmıştır.
- Karşılıklı anlaşma usulü getirilmiştir.
- GELİR VERGİSİ KANUNUNDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER
- Basit Usulde Tespit Olunan Kazançlar Gelir Vergisinden İstisna Edilmiştir
Kanuna eklenen Mükerrer 20/A maddesi ile 1.1.2021 tarihinden itibaren elde edilen kazançlara uygulanmak üzere basit usulde kazancı tespit edilen mükelleflerin kazançları gelir vergisinden istisna edilmiştir.
- Sosyal İçerik Üreticilerine Kazanç İstisnası Getirilmiştir
Gelir vergisi tarifesinin dördüncü dilimindeki tutar aşılmamak kaydıyla ve Türkiye’de kurulu bir bankada hesap açılması ve bu faaliyetlere ilişkin tüm hasılatın münhasıran bu hesap aracılığıyla tahsil edilmesi halinde, ilgili banka hesaplarına aktarılan hasılat tutarı üzerinden %15 vergi kesintisi yapılması şartıyla
- İnternet ortamındaki sosyal ağ sağlayıcıları üzerinden metin, görüntü, ses, video gibi içerikler paylaşan sosyal içerik üreticilerinin bu faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlar,
- Akıllı telefon veya tablet gibi mobil cihazlar için uygulama geliştirenlerin elektronik uygulama paylaşım ve satış platformları üzerinden elde ettikleri kazançlar için ayrıca vergi alınmayacaktır.
Kazançları toplamı gelir vergisi tarifesinin dördüncü gelir diliminde yer alan tutarı aşanlar ile faaliyete ilişkin tüm gelirlerini ikinci fıkrada belirtilen şartlara göre tahsil etmeyenler bu istisnadan faydalanamayacaklardır. (1/1/2022 tarihinden itibaren elde edilecek kazançlara uygulanmak üzere Kanunun yayın tarihinde yürürlüğe girmiştir.)
Öte yandan bu mükelleflere KDV istisnası getirilmiştir. (17/4-a)
- Tarımsal Destekleme Ödemelerinde Kazanç İstisnası Getirilmiş ve Tarımsal Destek Ödemeleri Üzerinden Tevkif Edilen Vergilerin İadesine İlişkin Düzenleme Yapılmıştır
- Geçici Vergide Dördüncü Dönem Beyanı Kaldırılmıştır (2021 Yılı İçin Son Defa Dördüncü Dönem Beyannamesi Verilecektir)
- Vergiye Uyumlu Mükelleflerde İndirim Uygulaması Kolaylaştırılmıştır
Önceki iki yılda haklarında tarhiyat yapılmamış olması koşulu, yapılan tarhiyatların kesinleşmesine bağlanmıştır.
Söz konusu süre içerisinde kesinleşen tarhiyatın maddenin birinci fıkrasında belirlenen indirim tutar sınırının %1 inden az olması durumunda da indirimden yararlanma şartları ihlal edilmiş sayılmayacaktır. (1/1/2022 tarihinden itibaren verilmesi gereken yıllık gelir ve kurumlar vergisi beyannamelerinde uygulanmak üzere Kanunun yayın tarihinde yürürlüğe girmiştir.)
- KURUMLAR VERGİSİ KANUNUNDA YAPILAN DÜZENLEMELER
- Yurtdışından Getirilen Nakitle Yapılan Sermaye Artışlarında Nakdi Sermaye Artışı Üzerinden Hesaplanacak Tutarın %75’i İndirim Olarak Dikkate Alınabilecektir
Kanunun 10. maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde yapılan değişiklikle yurt dışından getirilen nakitle karşılanacak sermaye artışlarında yasada belirlenen faiz oranı üzerinden hesaplanacak tutarın %75’inin indirim olarak dikkate alınması imkanı getirilmiştir.
- İndirimli Kurumlar Vergisi Uygulamasında, Yapılan Yatırım Harcaması Üzerinden Hesaplanacak Yatırıma Katkı Tutarının %10’luk Kısmının Mükellefin (ÖTV ve KDV hariç) Diğer Vergi Borçlarının Terkini İçin Kullanılabilmesi İmkânı Getirilmiştir
Yatırım teşvik belgesi bazında yapılan yatırım harcamasına yatırıma katkı oranının uygulanmasıyla belirlenen tutarın %10’luk kısmı, kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken ayı takip eden ikinci ayın sonuna kadar talep edilmesi şartıyla, ÖTV ve KDV hariç olmak üzere tahakkuk etmiş diğer vergi borçlarından terkin edilmek suretiyle kullanılabilecektir. Kullanılan tutarla birlikte bu tutarın bir katı, vazgeçilen yatırıma katkı tutarı olarak toplam yatırıma katkı tutarından düşülecektir. (01.01.2022 tarihinden itibaren yapılacak yatırım harcamalarına uygulanmak üzere yayım tarihinde yürürlüğe girmiştir.)
7338 Sayılı Vergi Usul Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun sirküler ekinde yer almaktadır.